១១ - សន្ដិវង្សមហិធរបុរៈ (អង្ករទី២)

សន្ដិវង្សមហិធរបុរៈ (អង្ករទី២)

យើងឃើញប្រទេសកម្ពុជាចែកជានគរពីរ ដែលមានស្ដេចពីរសោយរាជ គឺព្រះបាទនរិបតិន្រ្ទវរ្ម័ន ដែលត្រួតត្រា​គ្រប់​គ្រង​ទឹក​ដី​ផ្នែក​ខាង​ត្បូង និង​ ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦ ដែល​កាន់​កាប់​ទឹកដី ផ្នែកខាងជើងភ្នំដងរែក។ ទិដ្ឋភាពបែងចែកទឹកដីមួយខាងជើង មួយខាងត្បូងដោយ​យក​ជួរ​ភ្នំដង​រែក​ជា​ព្រំ​ដែន​សីមា បញ្ជាក់​អោយ​យើង​សន្និ​ដ្ឋាន​បាន​ថា ធាតុដើមនៃនគរហ្វូនន់ និង ចេនឡា ចេនឡាដីគោក និងចេនឡាលិចទឹក មាន​ការ​ពិបាក​ជា​ច្រើន​ ក្នុង​ការ​រំលាយ​ខ្លួន​បញ្ចូល​កម្ពុជា​តែ​មួយ​។ ទោះបីជាមានការខំប្រឹងប្រែងបង្រួបបង្រួម បង្កបង្កើតអោយមានលក្ខណឯក​ភាព​ជាតិ អំពី​សំណាក់​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ ដែល​ធំ​ខ្លាំង​ពូ​កែក្លាហានដូចម្ដេចក៏ដោយ។



១. ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦ គ.ស១០៨២ - ១១០៧

Click to book
  ព្រះជ័យវរ្ម័នទី៦ ស្ថិតនៅក្នុងរាជវង្សមហិធរបុរៈ ដែលមានទឹកដីនៅក្នុងតំបន់ ជ្រលងភ្នំទន្លេ ខាងជើងភ្នំដងរែក ដែលជា​បច្ចុប្បន្ន​នគរ​រាជ​សីមា​។ ព្រះ​អង្គ​បាន​ធ្វើ​ចំបាំង​វាត​ទឹក​ដី យកប្រទេសជិតខាង ដែលស្ថិតក្នុងភូមិភាគខាង ជើងកម្ពុជាឬ ខាងជើងភ្នំដងរែកមកដាក់ជានគរចំណុះ បញ្ចូល​អោយ​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​ផ្ទាល់​របស់​ព្រះ​អង្គ​។

  បើយោងទៅតាមសិលាចារឹកនៅភ្នំរោង និង តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់លោក ហ្សកកូដេស George Coedes គេ​អាច​ដឹង​ថា ព្រះ​បិតា​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦ ឈ្មោះ​ហិ​រញ្ញ​វរ្ម័ន ហើយព្រះមាតាឈ្មោះហិរញ្ញលក្សស្មី។ ព្រះអង្គមានបងប្អូនបង្កើតទាំងអស់បួននាក់ ដែល​គេ​ស្គាល់​ឈ្មោះ​តែ​ពីរ​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​ធរ​និន្រ្ទ​វរ្ម័ន​ទី​១ និង​យុវ​រាជ​។

កំលាំងសាសនា

  ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦ បានប្រកាសតាំងខ្លួនជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរក្នុងគ.ស ១០៨២ ដោយបានទទួលអភិសេក និងការគាំទ្រ​ពី​សំណាក់​ព្រាហ្មណ៍​ទិ​វាករ​។ ដើម្បី​អោយ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​តាមច្បាប់ទំលាប់សាសនា ដើម្បីអោយប្រជាពល រដ្ឋគ្រប់ក្រុមសាសនាសប្បាយពេញ​ចិត្ដ និង​គាំ​ទ្រ​ហើយ​និង​ដើម្បី​ពង្រឹង​អំណាច​អោយ​រិត​តែ​ខ្លាំងមុតមាំ ព្រះអង្គបានសាងប្រាសាទជាច្រើន សំរាប់ធ្វើសក្ការៈបូជាថ្វាយចំពោះព្រះសិសូរ​ផង ចំពោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាស​នា​ផង​។

ការកសាង និងស្នាដៃ

  ប្រាសាទ​វត្ត​ភូ ជា​ស្នា​ដៃ​ធំ​ចំ​បង ក្នុង​រជ្ជ​កាល​របស់​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦ ដែល​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​សិល្បៈ​ខ្មែរ លំនាំ​ដើម​ប្រា​សាទ​នគរ​វត្ដ​។ សព្វ​ថ្ងៃ​ប្រា​សាទ​​វត្ត​ភូ ដែល​ជា​ប្រា​សាទ​​ខ្មែរ ស្ថិត​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​លាវ​ខាង​ត្បូង ក្នុង​តំ​បន់ចំប៉ា​សាក់​។ គឺ​ជា​ប្រា​សាទ​មួយ​ដែល​បុព្វ​បុរស​​ខ្មែរ​​បាន​​សាង​​សង់​​ផ្នែក​នៅ​លើ​ចង្កេះ​ភ្នំ ដើម្បី​ឡើង​ទៅ​ដល់​កន្លែង​សក្ការ​បូជា គេ​ត្រូវ​ឡើង​តាម​ជណ្ដើរ​យ៉ាង​ល្អ​ប្រណិត ប្រវែង ១៤០០ម​។ ហើយ​នូវ​ដើម​ផ្លូវ​គេ​​បាន​ជីក​បារាយ​​មួយ​យ៉ាង​ធំ ដែល​មាន​ប្រវែង​ ៦០០ម x ១៥០ម តាម​ផ្លូវ​ឡើង​ទៅ​ប្រា​សាទ​ធំ​ដែល​ចែក​ចេញ​ជា​ប្រាំ​ថ្នាក់ គេ​ឃើញ​មាន​​ប្រា​សាទ​តូច​ធំ​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​។

សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុង

  ប៉ុន្ដែព្រះអង្គមិនអាចវាតឥទ្ធិពល និង ប្រើអំណាចគ្របដន្ដប់ ត្រួតត្រាទៅលើទឹកដីនគរទាំងមូលបានទេ ព្រះបាទជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦ កាន់​កាប់​បាន​តែ​តំបន់​ភូមិ​ភាគ​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​ខាង​ជើង និង​ខាង​កើតតែប៉ុណ្ណោះ។ ឯភូមិភាគមហានគរ ខេត្ដខ័ណ្ឌនៅទិសខាងលិច និង​ខាង​ត្បូង ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អំណាច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ពេញ​ច្បាប់ ព្រះ​បាទ​នរប​តិន្រ្ទ​វរ្ម័ន​។ ដូច្នេះ​សង្រ្គាម​ផ្ទៃក្នុងរវាងស្ដេចខ្មែរទាំងពីរព្រះអង្គ មានជាប់​ជា​និច្ច ក្នុង​រជ្ជ​កាល​ព្រះ​អង្គ​។​ ឯ​អសន្ដិ​សុខ និង វិបត្ដ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង នៅ​តែ​បោក​បក់​សោកនាដកម្មមកលើប្រជាជាតិ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦ បានសុគត​ក្នុង គ.ស​១១០៧ ដោយ​មិន​បាន​សំរេច​គោល​បំណង​កាន់​កាប់​គ្រប់​គ្រង សោយរាជទឹកដីកម្ពុជាទាំងមូលឡើយ។

២. ព្រះយុវរាជ គ.ស១១០៧

  ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦ គ្មានព្រះរាជបុត្រ សំរាប់បន្ដរាជ រាជសម្បត្ដិក៏ត្រូវធ្លាក់មកក្នុងកន្ដាប់ដៃព្រះយុវរាជ ដែល​ជា​ប្អូន​ពៅ​ព្រះ​អង្គ គឺ​ព្រាហ្មណ៍​ទិ​វា​ករ ដែល​បាន​រៀប​ចំ​អភិ​សេក តែងតាំងព្រះអង្គជាព្រះមហាក្សត្រ ប្រវត្ដិ ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ យើង​ពុំ​មាន​ឯសារ​អ្វី​ជា​ច្បាស់​លាស់​សំរាប់​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ទេ តែ​គេ​អាច​ដឹង​ថា ព្រះអង្គ សោយរាជមិនបានយូរទេ។ ព្រះអង្គត្រូវអស់ព្រះជន្ម ក្នុងឆ្នាំ១១០៧។

៣. ព្រះបាទធរនិន្រ្ទវរ្ម័នទី១ ១១០៧ - ១១១២

  ព្រះបាទយុវរាជគ្មានព្រះរាជបុត្រ សំរាប់ស្នងរាជបន្ដទេ។ ដូច្នេះរាជសម្បត្ដិត្រូវធ្លាក់ មកលើព្រះបាទធរនិន្រ្ទវរ្ម័ន​ទី១ ដែល​ជា​បង​បង្កើត​របស់​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័​ទី​៦ និង​ព្រះ​យុវ​រាជ​។
បរិយាកាសនៃការឡើងសោយរាជ

  កាលនោះព្រះធរនិន្រ្ទវរ្ម័នទី១ នៅសាងផ្នួសជាសង្ឃនៅឡើយ ព្រះអង្គបានដាក់ចិត្ដគំនិតរូបរាងកាយ សំរាប់បូជា ថ្វាយ​ចំពោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​រួច​ជា​ស្រេច​ដែរ​។ ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​សឹក​លា​ចាក​សិក្ខាបទ មកទទួលព្រះរាជាភិសេក ជាព្រះមហាក្សត្រ។ គឺព្រាហ្មណ៍ទិវាករ​ទៀត​ដែល​បាន​រៀប​ចំ ប្រារព្ធ​ធ្វើ​រាជា​ភិសេក​ស្រោច​ទឹក តែងតាំងថ្វាយ ព្រះអង្គ តាមលក្ខណប្រពៃនីសាសនា ដើម្បីអោយបានទៅជា​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ពេញ​ច្បាប់​។

  សិលាចារឹកខ្មែរបានកត់ទុកមកថា «ព្រះអង្គមិនដែលប៉ងប្រាថ្នា ចង់បានរាជបល្ល័ង្គទេ តែដោយសារមនុស្សម្នាច្រើន គ្មាន​អ្នក​ការ​ពារ គ្មាន​ទី​ពំ​នាក់​ បាន​​មក​អង្វរ​ករ​ព្រះ​អង្គ ព្រះ​អង្គ​ក៏​សុខ​ចិត្ដ​ទទួលរាជសម្បត្ដិ តាមសំណូមពរ»។ព្រះអង្គគ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិ ដោយ​សច្ចៈ​យុត្ដិ​ធម៌ និង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ជា​និច្ច​។

  ព្រះអង្គគោរពគ្រប់ច្បាប់វិន័យត្រិត្យក្រម ដែលមាននៅក្នុងសង្គមជាតិ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបបានជាព្រះអង្គសុខចិត្ដ​រៀប​អភិ​សេក​ជា​មួយ​នឹង​មហេសី​ព្រះ​បាទ​យុវ​រាជ ដែល​ត្រូវ​ជា​ប្អូន បើតាមសិចារឹក ដើមឡើយព្រះនាងត្រូវជាមហេសីរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦ បន្ទាប់​មក​ព្រះ​នាង​បាន​ក្លាយ​ជា​មហេសី​របស់​ព្រះ​បាទ​យុវ​រាជ​។ ក្រោ យដែលព្រះយុវរាជបានចូលទីវង្គត ព្រះមហេសីដដែលនេះ បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ព្រះ​អគ្គ​មហេ​សី​របស់​ព្រះ​បាទ​ធរនិន្រ្ទ​វរ្ម័ន​ទី​១​។

អវសានជីវិត

  ក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គ គេសង្កេតពុំឃើញមានឯកភាព ឬការចុះសំរុងស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងខ្មែរ នឹងខ្មែរឡើយ។ ការបែក​បាក់​ទាស់​ទែង​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា ​ការ​បែក​ចែក​ជា​ក្រុម​បក្ស​ពួក​បដិ​បក្ខ ក៏កើតមានដែរ ដែលជាហេតុធ្វើអោយយើងដឹងថា មាននាម៉ឺនមន្រ្ដី អ្នកកាន់សាសនា​តូច​ធំ មិន​បាន​ពេញ​ចិត្ដ​នឹង​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ទេ​។ ឯ​បុព្វ​ហេតុ​វិញ គេពុំអាចដឹងជាមកអំពីអ្វីដែរ។ គេគ្រាន់តែដឹងថាព្រាហ្មណ៍ទិវាករ ដែល​ធ្លាប់​តែ​ស្មោះ​ត្រង់​បំរើ​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦ ព្រះ​បាទ​យុវ​រាជ​ រហូត​មក​ដល់ព្រះអង្គចូលសុគត បែរជាក្បត់រួមកំលាំងជាមួយនឹងព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័ន​ទី​៦ ទំលាក់​និង​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះ​អង្គ​ទៅ​វិញ​។

  ក្រោយដែលសោយរាជសម្បត្ដិនគរកម្ពុជាបាន៥ឆ្នាំ ព្រះបានទធរនិន្រ្ទវរ្ម័ន ត្រូវអស់ព្រះជន្មក្នុងគ.ស ១១១២ ដោយព្រះ​បាទ​សុរិយា​វរ្ម័ន​ទី​២ធ្វើ​ឃាត​។ សិលា​ចារឹក​ប្រាសាទ​ជ្រុង ដែល​ស្ថិត​នៅក្នុងវង្វង់នគរធំ បានបញ្ជាក់ថា មាន ការផ្ទុះអាវុធ ប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងសាហាវ​ខ្លាំង​ក្លា​អស្ចារ្យ តែ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ ការ​ផ្ទុះ​អាវុធ​ក៏​ចប់ទៅវិញ។ គឺព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ សំរេចជោគជ័យដណ្ដើមយកបានរាជ​សម្បត្ដិ ពី​ព្រះ​បាទ​ធរ​និន្រ្ទ​វរ្ម័ន​ទី​១​។

២. ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ គ.ស. ១១១៣ - ១១៥០

  ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ បានទទួលព្រះរាជាភិសេកឡើងសោយរាជសម្បត្ដិប្រទេសកម្ពុជា ដោយមាន​ព្រាហ្មណ៍​ទិវា​ករ ជា​អ្នក​រៀប​ចំ​ធ្វើ​ជា​ប្រមុខ​ពីធី​បុណ្យ​ព្រះ​រាជា​ភិសេក​។
ព្រះរាជវង្ស

  ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គជាសមាជិកមួយរូប ក្នុងព្រះរាជវង្សមហិធរបុរៈ ព្រះអង្គត្រូវជាចៅមីង របស់ព្រះ បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦​។ បិតា​ព្រះ​អង្គ​ ព្រះ​នាម​ក្សត្រ​ឥន្រ្ទា​ទិយា ត្រូវ​ជា​ចៅ​ព្រះ​ហិរញ្ញ​វរ្ម័ន និង ព្រះនាងហិរញ្ញរក្សស្មី និងត្រូវជាក្មួយបង្កើត របស់ព្រះបាទជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៦ ព្រះ​បាទ​យុវ​រាជ​ និង​ព្រះ​បាទ​ធរ​និន្រ្ទ​វរ្ម័ន​។ ដូច្នេះជីតាព្រះអង្គខាងឳពុក និងជីដូនព្រះអង្គខាងម្ដាយ សុទ្ធតែជាកូនរបស់ព្រះ​ហិរញ្ញ​វរ្ម័ន​ទាំង​អស់​។
ការបង្រួបបង្រួមកម្ពុជា

  បានឡើងគ្រងរាជសម្បត្ដិកាលណា ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ក៏រៀបចំចាត់ចែង ធ្វើសឹកសង្គ្រាម វាយប្រយុទ្ធ បង្ក្រាប​នគរ​ចំនុះ​ជិត​ឆ្ងាយ ដើម្បី​បញ្ចូល​ទឹក​ដី​នគរ​កម្ពុជា​តូច​ធំ​ទាំង​ប៉ុន្មានអោយឯកភាពរួមចូលតែមួយវិញ។ ព្រះអង្គបានយកជ័យជំនះលើកងយោធារបស់​ព្រះ​បាទ​នរប​តិន្រ្ទ​វរ្ម័ន​ ហើយ​ដណ្ដើម​យក​បាន​មហាន​គរ​។ ព្រះ​បាទ​នរប​តិន្ទ្រ​វរ្ម័ន ដែលជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ ព្រះ​អង្គ​បាន​អស់​ព្រះ​ជន្ម​ក្នុង​ពេល​ធ្វើ​ចំបាំង​នោះ នៅ​ក្នុង គ.ស. ១១១៣​។

  ព្រះបានសុរិយវរ្ម័នទី២ បានជ័យជំនះឈ្នះដោយប្រើកំលាំងអាវុធ។ ក្នុងឱកាសជាមួយគ្នានោះ ព្រះអង្គក៏បានបង្រួបបង្រួម​ទឹក​ដី​ខ្មែរ អោយ​មក​តែ​មួយ​វិញ​ដែរ​។ កម្ពុជា​លែង​មាន​ស្ដេច​ពីរ ហើយមានស្ដេចតែមួយអង្គគត់ ក្នុងការត្រួតត្រាដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ ដើម្បីនគរ និង​ប្រជា​នុ​រាស្រ្ដ​ ព្រះ​អង្គ​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​រៀប​ចំ​ស្រុក​ទេស ក្នុងគ្រប់វិស័យ។ ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ជាព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គដ៏ខ្លាំង​ពូកែ ដែល​អាច​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ប្រយុទ្ទ​បង្រ្កាប​យក​ជោគ​ជ័យ​លើ​សមរ​ភូមិ​ពីរ​ខុស​គ្នា ក្នុងកាលៈទេសៈជាមួយគ្នា លើពួកក្រុមបះបោរក្នុងស្រុក និងលើកកង​ទ័ព​នគរ​ចំប៉ា​ឈ្លាន​ពាន​។​

សង្គ្រាមនឹងនគរចំប៉ា

  ព្រះមហាក្សត្រនគរចំប៉ា ដែលសង្កេតឃើញប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែជាប់ដៃ វាយប្រយុទ្ធកាប់សំលាប់ផ្ទៃក្នុង បាន​ឆ្លៀត​ឱកាស​យ៉ាង​ល្អ​កម្រ​រក​មាន​នេះ លើក​កង​ទ័ព​ពល​សេនា​មក​វាយប្រហារដណ្ដើមយកទឹកដីខ្មែរ។ ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ដោយមានទ័ពចាម​នគរ​វិជ័យ​រួម​កំលាំង​ បាន​លើក​ទ័ព​ទៅ​ទប់​ទល់​ទ័ព​ចាម វាយប្រហារចូលលុកដល់នគរចំប៉ា ហើយដណ្ដើមយកបានរាជធានីវិជ័យ នេះជាសេចក្ដី​ដែល​សិលា​ចារឹក​នគរ​ចំប៉ា​ នៅ​ពោ​នគរ បាន​ចារ​ទុក​មក​ជា​ប្រ​វត្ដិ​សាស្រ្ដ​។ សិលាចារឹកចំប៉ាដដែល បានបញ្ជាក់ទៀតថា ព្រះបាទសុរិយា​វរ្ម័ន​ទី​២ បាន​តែង​តាំង​ប្អូន​ថ្លៃ​ព្រះ​អង្គ​ ព្រះ​នាម​ហរិ​ទេវៈ ជា​ឧប​រាជ​សោយ​រាជ​នគរ​ចំប៉ា​មក​ក្នុង​នគរ​កម្ពុជា ធ្វើនគរតែមួយដែរ។

  មេទ័ពចាម និង ខ្មែរជាច្រើន ដែលជាជនក្បត់ព្រះអង្គ ឬប្រឆាំងនឹងខ្មែរ បាននាំគ្នារត់ទៅសុំស្ដេចយួនជ្រោកកោន​រស់​នៅ​តុង​កឹង​។ ប្រទេស​យួន​ ដែល​បាន​អនុញ្ញាត​អោយ​ជន​ខុស​ច្បាប់ទាំងនេះជ្រោកកោន យកធ្វើជាជំរុំ ត្រូវបានព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ វាយ​ប្រហារ​របើក​របាញ​បាក់​បរា​ជ័យ​អស់​គ្មាន​សល់​។ ស្ដេច​ចិន​ដែល​បាន​ស្គាល់នូវថ្វីដៃ ធ្វើសឹកសង្គ្រាមយ៉ាងក្លាហានអង់អាចអស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គ បាន​កោដ​សរ​សើរ និង​ផ្ដល់​កិត្ដិ​យស​ឧដុង្គ​ឧត្ដម​ដល់​ព្រះ​អង្គ​។ អគ្គរាជទូតប្រទេសខាងជើងតែងតែចេញចូលទៅវិញទៅមកជាប្រក្រតី។
ទឹកដីកម្ពុជា

  សង្គ្រាម មិនមែនមានតែជាមួយនឹងនគរចំប៉ាមួយប៉ុណ្ណោះទេ ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គបានធ្វើចំបាំង រហូតដល់នគរ​មន នៃ​រដ្ឋ​ហរិ​បុណ​ជ័យ​ និង​នគរ​ថៃ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ខាង​ជើង​ទន្លេមេណាមជិតជាប់នឹងប្រទេសចិន។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គ ទឹកដីខ្មែរមានទំហំធំ​ទូ​លំ​ទូលាយ​ណាស់​។ ខាង​ជើង​ព្រំ​ដែន​ដី​ខ្មែរ​ជាប់​នឹង​ប្រទេស​ចិន ខាងត្បូងលាតសន្ធឹងទៅដល់សមុទ្រជាប់ជាមួយនគរជ្វា នៅទិសខាងលិចជាប់នឹង​ប្រទេស​ភូមា​ហើយ​ខាង​​កើត​ជាប់​ទល់​នឹង​ប្រទេស​ចាម​។

ការកសាង និង ស្នាដៃ

  ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គមិនមែនពូកែតែខាងធ្វើសឹកសង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះទេ ព្រះអង្គក៏ពូកែឈ្លាសវៃ ក្នុង​ការ​រៀប​ចំសាង​នគរ​អោយ​បាន​សុខ​សន្ដិភាព​ និង​ចំរើន​លូត​លាស់​ដែរ​។ ព្រះអង្គខំរិះរកគ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីដោះស្រាយបំបាត់កុំអោយមានការប៉ះទង្គិចគ្នា ដែល​បណ្ដាល​អោយ​មាន​ការ​ប្រះ​ឆា​បែក​សាមគ្គី​ភាព​ក្នុង​សង្គម​ជាតិ​។

  ដូច្នេះហើយ ទោះបីជាព្រះអង្គនិយមចូលចិត្ដគោរពបូជាព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនរាយន៍ក៏ដោយ ក៏ព្រះអង្គអនុញ្ញាត​សាសនា​ទាំង​បី ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ ព្រះ​សិវៈ និង​ព្រះ​វិស្ណុ មានសិទ្ធិសេរីភាពស្មើដូចគ្នា។ ព្រះអង្គគោរពបូជា និង ការពារថែរក្សាទំនុកបំរុងសាសនាទាំងបី​។ ព្រះ​អង្គ​បាន​បរិច្ចាគ​ផ្ដល់​នូវ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ និង​កសាង​ផ្គត់​ផ្គង់​កន្លែង​សក្ការៈ​បូជា​ជា​ច្រើន។

  នគរវត្ដជាស្នាដៃដ៏ធំចំបងអស្ចារ្យ របស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញរន្ទឺសុះសាយទៅ​គ្រប់​ទិស​ទី លើ​ពិភព​លោក មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ប្រាសាទ​នគរ​វត្ដ ក៏​ជា​រូប​ភាព​តំណាង​ប្រទេសជាតិខ្មែរដែរ។ នគរវត្ដមានកសិណឬគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញ ប្រហែលជា ១៦​គ.ម ចំណែក​កសិណ​ពិត​ប្រាកដ​របស់​ប្រាសាទ មាន​បណ្ដោយ​ប្រ​វែង ១៥០០ម x ១៣០០ម លើ២០០ម ផ្លូវធំដើរចូលពីទិសខាងលិច​ទៅ​ដល់​ប្រាសាទ​កណ្ដាល​មាន​ប្រវែង​២៥០​ម ឯ​កំពូល​កណ្ដាល​ខ្ពស់​ធំជាងគេបំផុតរបស់នគរវត្ដ មានកំពស់៦៥​ម​។ នេះយើងមិនរាប់រៀបអំពីរូបចំលាក់​យ៉ាង​ញឹក​ស្អេក ដែល​មាន​លើ​ផ្ទាំង​ថ្ម​ផង​៘ និង​៘

  ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ បានកសាងប្រាសាទនគរវត្ដ ដើម្បីថ្វាយបូជាដល់ព្រះវិស្ណុ ព្រះអង្គក៏បានទុកស្លាកស្នាម ព្រះ​ភ័ក្រ្ដ​រូប​រាង​កាយ​ព្រះ​អង្គ​ជា​ភស្ដុ​តាង​ដែរ នៅ​លើ​ផ្ទាំង​សិលា​នគរ​វត្ដ អ្នកស្រាវជ្រាវបរទេសខ្លះមានជំនឿថា បដិមាករព្រះវិស្ណុនៅចំកណ្ដាលកំពូល​អង្គរ​វត្ដ ជា​រូប​ព្រះ​សុរិយា​វរ្ម័ន​ទី​២ ហើយ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​គង់​លើ​រាជ​បល្ល័ង្គ អម​ទៅ​ដោយ​បរិវារ និង​នាម៉ឺន​មុខ​មន្រ្ដី ដែល​សិល្បករ​ខ្មែរ មាន​ឆ្លាក់​ជាប់​លើ​ជញ្ជាំង​ថែវ​ខាង​ត្បូង​ជាន់​ទី​២ ក៏ជា​ព្រះ​បាទ​សុរិយា​វរ្ម័ន​ទី​២​ដែរ​។

  ប្រាសាទបឹងមាលាក៏ជាស្នាដៃរបស់ព្រះអង្គដែរ។ ប្រាសាទបឹងមាលា ដែលមានលំនាំប្រហាក់ប្រហែលនគរវត្ដ ស្ថិតនៅប្រហែល ៤០គ.ម​ខាង​កើត​នគរ​ធំ​ឬ​មហា​នគរ មាន​ទំហំ​ប្រ​វែង ១៨១​ម x ១៥២ម ប៉ុន្ដែ​ប្រាសាទ​នេះ​គ្មាន​លក្ខណ​ខ្ពស់​លេច​ចេញ​ត្រដែត​ដូច​នគរ​វត្ដ​ទេ​។

  បន្ទាយសំរែត្រូវបានសាងសង់នៅរជ្ជកាលព្រះអង្គដែរ។ ទោះបីជាមិនសូវល្បីល្បាញ ដូចប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ឯ​ទៀត ហើយ​មាន​ទំហំ​មិន​អស្ចារ្យ​ក៏​ដោយ​ ក៏​គេ​អាច​ចាត់​ទុក​ជា​ស្នា​ដៃ​មួយ​យ៉ាង​ល្អ​ប្រណិត​ដែរ​។

  ប្រាសាទព្រះវិហារនៅលើជួរភ្នំដងរែក ដែលចាប់ផ្ដើមសង់តាំងពីរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះបាទយសោ​វរ្ម័ន​ទី​១ ត្រូវ​បាន​ព្រះ​អង្គ​សង់​បន្ដ​រហូត​ដល់​ហើយ​ជា​ស្ថាពរ​។

  ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ បានទុកកេរមរតក នូវទឹកដីធំទូលំទូលាយ នូវប្រាង្គប្រាសាទនគរវត្ដ ដ៏ល្អប្រនិតគ្មានពីរ និង​កិត្យា​នុ​ភាព​ខ្មែរ​ជា​មហា​អំណាច​ក្នុង​ភូមិ​ភាគ​អាស៊ី​អគ្គេយ៍​។ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទី​វង្គត​ក្នុង គ.ស.​១១៥០​។ 

COMMENTS

BLOGGER
Name

Khmer comic,10,កំណាព្យ,3,កំនត់ហេតុ ជីវ តាក្វាន់,2,គតិលោក ឬច្បាប់ទូន្មានខ្លួន ភាគ១,7,គតិលោក ឬច្បាប់ទូន្មានខ្លួន ភាគ២,6,ចំរៀងខ្មែរ,2,ច្បាប់ទូន្មាន,32,ជីវៈប្រវត្តិជនសំខាន់ៗ,21,តារាសម្តែង,9,តែមប្រៃសណីយ៍,9,ទំនាយមហាសង្ក្រាន្ដ,1,ប្រលោមលោក,26,ប្រវត្ដិសាស្ដ្រខ្មែរ ភាគរឿងព្រេងនិទាន,13,ប្រវត្ដិសាស្ត្រខ្មែរតាមសិលាចារឹក,29,ប្រាសាទបុរាណ,9,ផ្សេងៗ,56,ពាក្យបណ្តៅ,2,ភាសាខ្មែរ,2,ភ្លេង​ខ្មែរ,12,មហាក្សត្រខ្មែរ,5,របាំ,1,រឿងបកប្រែពីភាសាបរទេស,1,រឿងព្រេងខ្មែរ,145,រឿងព្រេងខ្មែរភាគ១,34,រឿងព្រេងខ្មែរភាគ២,22,រឿងព្រេងខ្មែរភាគ៣,52,រឿងព្រេងខ្មែរភាគ៤,12,រឿងព្រេងខ្មែរភាគ៥,11,ល្បែងប្រជាប្រិយ,2,វចនានុក្រម,3,វប្បធម៏ និងប្រពៃណី,13,សិល្បៈ​​,9,សុភាសិតខ្មែរ​អធិប្បាយ ភាគ១,5,ស្ថាបត្យកម្ម,4,ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ,19,
ltr
item
Khmer Legend (រឿងព្រេងខ្មែរ): ១១ - សន្ដិវង្សមហិធរបុរៈ (អង្ករទី២)
១១ - សន្ដិវង្សមហិធរបុរៈ (អង្ករទី២)
សន្ដិវង្សមហិធរបុរៈ (អង្ករទី២)
http://1.bp.blogspot.com/-zhOAwlXkaos/U4nUxWN_R-I/AAAAAAAADJg/9ZuE6BFb3zA/s1600/11894_766234533388924_378427202192067072_n.jpg
http://1.bp.blogspot.com/-zhOAwlXkaos/U4nUxWN_R-I/AAAAAAAADJg/9ZuE6BFb3zA/s72-c/11894_766234533388924_378427202192067072_n.jpg
Khmer Legend (រឿងព្រេងខ្មែរ)
http://www.khmerlegend.com/2014/07/Angkor-II.html
http://www.khmerlegend.com/
http://www.khmerlegend.com/
http://www.khmerlegend.com/2014/07/Angkor-II.html
true
1426906373484597258
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy